Skoči na sadržaj




Niste našli što tražite?

Ako niste pronašli temu koja Vas zanima, ili biste neku medicinsku temu voljeli vidjeti obrađenu na našim stranicama, slobodno nas kontaktirajte putem e-mail adrese info@perpetuum-lab.com.hr

Najnoviji članak

Reumatoidni artritis


Reumatoidni artritis  (ICD-10: M05-M06) je kronična, sustavna autoimunosna bolest karakterizirana prvenstveno kroničnim simetričnim poliartritisom. Iako ima izrazito varijabilan tijek, najčešće su simetrično upaljeni periferni zglobovi (zapešće, metakarpofalangealni zglobovi) što vodi do progresivnog uništavanja zglobnih struktura, o... Pro 14 2014 12:39


- - - - -

Debelo crijevo


Debelo crijevo ima četiri dijela: uzlazni (colon ascendens), transverzalni (colon transversus), silazni (colon descendens) i sigmoidni (colon sigmoideum), koji se nastavljaju jedan na drugi u obliku luka. Debelo crijevo leži isprva desno od tankog crijeva, a onda sukcesivno superiorno i anteriorno od njega, lijevo od njega, te na kraju ispod njega.

Slika u privitku: Intestinum_crassum.png
Završni ileum i debelo crijevo (uključujući appendix). Vide se sluznica, muskulatura (teniae), haustre, i appendices omentales intestinuma crassuma. Nema tenia coli (zadebljanih snopova longitudinalnih mišića ili appendices omentales na rectumu.


Uzlazno debelo crijevo

Uzlazno debelo crijevo je drugi dio debelog crijeva. Prolazi superiorno i desnom stranom trbušne šupljine od caecuma do desnog režnja jetre, gdje skreće u lijevo u desnoj hepatičnoj fleksuri, flexuri coli. Uzlazno debelo crijevo je uže nego caecum i sekundarno je retroperitonealno duž desne strane posteriornog abdominalnog zida. Uzlazno debelo crijevo prekriveno je peritoneumom anteriorno i sa strane; ipak, kod približno 25% ljudi ima kratki mezenterij. Uzlazno debelo crijevo odvojeno je od anterolateralnog abdominalnog zida omentumom majusom. Duboki vertikalni usjek, nazvan desni parakolični usjek, leži između lateralne površine uzlaznog debelog crijeva i abdominalnog zida.

Arterijsku opskrbu uzlaznom debelom crijevu i desnoj flexuri coli daju ogranci a. mesentericae superior, a. ileocolica i a. colica dextra. Ove arterije međusobno anastomoziraju, kao i s desnim ogrankom a. colicae mediae, prve iz niza anastomotičkih lukova na koje se nastavljaju lukovi lijevih količnih i sigmoidnih arterija tvoreći jukstakoličnu arteriju, paralelnu se šireći s mezenteričnim rubom debelog crijeva. Pritoke v. mesentericase superior, ileokolična i desna količna vena odvode krv iz uzlaznog dijela debelog crijeva. Limfne žile prolaze prvo u epikolične i parakolične limfne čvorove, pored ileokoličnih i intermedijarnih desnih količnih limfnih čvorova, a iz njih u superiorne mezenterične limfne čvorove. Živci za uzlazno debelo crijevo dolaze iz gornjeg mezenteričnog živčanog pleksusa.


Pokretno uzlazno debelo crijevo

Kada inferiorni dio uzlaznog debelog crijeva ima mezenteriji, caecum i proksimalni dio debelog crijeva su abnormalno pokretni. Ovo stanje, prisutno kod približno 11% pojedinaca, može uzrokovati volvulus, opstrukcija crijeva kao rezultat zakretanja (lat. volvo - koturati). Kirurškim zahvatom se teniae coli caecuma i proksimalnog uzlaznog debelog crijeva zašiju za abdominalni zid.



Transverzalno debelo crijevo

Transverzalno debelo crijevo (približno 45 cm dugačko) je treći, najduži i najmobilniji dio debelog crijeva. Prelazi kroz abdomen od desne flexure coli do lijeve flexure coli, gdje se savija inferiorno i prelazi u silazno debelo crijevo. Splenična fleksura, flexura coli sinistra, obično je smještena superiornije, oštrija je i manje mobilna nego desna flexura coli. Leži anteriorno od inferiornog dijela lijevog bubrega i hvata se za ošit frenokoličnim ligamentom. Mezenterij transverzalnog debelog crijeva, transverzalni mezokolon, visi prema dolje obično inferiorno od razine cristae illiacae, i hvata se ili je spojen s posteriornim zidom bursae omentalis. Korijen transverzalnog mezokolona lei duž inferiornog ruba gušterače i nastavlja se na parijetalni peritoneum posteriorno. S obzirom na to da je pokretljivo, smještaj transverzalnog debelog crijeva je varijabilan, te obično visi do razine pupka (L3 razina). Ipak, kod visokih mršavih ljudi, transverzalno debelo crijevo može dosezati zdjelicu.

Slika u privitku: Debelo_crijevo.png
Utjecaj tipa tijela na položaj transverzalnog debelog crijeva. (A) Osoba kraćeg toraksa i dužeg abdomena vjerojatno će imati visoko položeno transverzalno debelo crijevo. (B) Osoba astentične građe vjerojatno će imati transverzalno debelo crijevo koje se spušta prema zdjelici.

Arterijska opskrba transverzalnog debelog crijeva dolazi uglavnom od a. colicae mediae, ogranka a. mesentericae superior. Ipak, transverzalno debelo crijevo može također primati arterijsku opskrbu iz lijeve i desne a. colicae putem anastomoza, dijelom niza anastomotičkih lukova koji zajedno tvore a. juxtacolicu. Venska drenaža transverzalnog debelog crijeva odvija se preko v. mesentericae superior. Limfna drenaža transverzalnog debelog crijeva je u srednje količne limfne čvorove, koji se zatim ulijevaju u gornje mezenterične limfne čvorove.

Živci transverzalnog debelog crijeva polaze od gornjeg mezenteričnog živčanog pleksusa putem periarterijskih pleksusa desne i srednje količne arterije. Ovi živci prenose simpatička, parasimpatička (vagalna), i visceralna aferentna živčana vlakna.


Silazno debelo crijevo

Silazno debelo crijevo zauzima sekundarno retriperitonelnu poziciju između lijeve flexure coli i lijeve fossae iliacae, gdje se nastavlja u sigmoidno debelo crijevo. Stoga peritoneum prekriva crijevo anteriorno i lateralno te ga veže za posteriorni abdominalni zid. Iako je retroperitonealno, silazno debelo crijevo, posebice u fossi iliaci, ima kratki mezenterij kod približno 33% ljudi, ipak, obično nije dovoljno dugačko da uzrokuje zapetljaj crijeva. Kako silazi, debelo crijevo prolazi anteriorno od lateralnog ruba lijevog bubrega. Kao i uzlazno debelo crijevo, silazno ima parakolični usijek lijevo na od svoje lateralne površine.


Sigmoidno deblo crijevo

Sigmoidno deblo crijevo, koje karakterizira petlja S oblika varijabilne dužine (obično oko 40cm), povezuje silazno debelo crijevo i rektum. Sigmoidno debelo crijevo proteže se od fossae iliacae do S3 segmenta kralješnične moždine, gdje se nastavlja u rektum. Završetak teniae coli, približno 15 cm od anusa, označava rektosigmoidni spoj. Sigmoidno debelo crijevo obično ima dugački mezenterij, stoga, relativno je pokretno, osobito u središnjem dijelu. Korijen sigmoidnog mezekolona ima hvatište oblika izvrnutog slova V, šireći se prvo medijalno i superiorno duž vanjskih ilijačnih krvnih žila i zatim medijalno i inferiorno od bifurkacije zajedničkih ilijačnik krvnih žila do anteriorne površine sakruma. Lijevi ureter i bifurkacija lijeve zajedničke a. iliacae leže retroperitonelno, posteriorno od vrha korijena sigmoidnog mezokolona.

Arterijska opskrba silaznog i sigmoidnog debelog crijeva dolazi od a. colicae sinistrae i sigmoidnih arterija, organaka donje mezenterične arterije. Stoga, približno na lijevoj flexuri coli, događa se drugi prelazak u krvnoj opskrbi abdominalnog dijela probavnog trakta: s gornje mezenterične arterije za dio probavnog trakta proksimalno od flexure (embrionalno srednje crijevo), na donju mezenteričnu arteriju za dio probavnog trakta distalno od flexure sinistre (embrionalno stražnje crijevo). Sigmoidne arterije spuštaju se koso prema lijevo, gdje se dijele u silazne i uzlazne ogranke. Superiorni ogranak najsuperiornije sigmoidne arterija anastomozira sa silaznim ogrankom lijeve količne arterije, tako tvoreći dio marginalne arterije. Donja mezenterična vena vraća krv iz silaznog i sigmoidnog debelog crijeva, ulijevajući se obično u spleničnu venu, te zatim u portalnu venu na putu u jetru.

Limfne žile iz silaznog i sigmoidnog debelog crijeva ulijevaju se u epikolične i parakolične limfne čvorove, ta zatim u intermedijarne količne limfne čvorove duž a. colicae sinistrae. Limfa iz ovih čvorova odlazi u donje mezenterične limfne čvorove koji liže oko a. mesentericae inferior. Ipak, limfa iz flexure coli sinistrae može se drenirati i u gornje mezenterične limfne čvorove.

Proksimalno od flexure coli sinistrae, simpatička i parasimpatička vlakna putuju zajedno iz pleksusa abdominalne aorte putem periarterijskih pleksusa do abdominalnog dijela probavnog trakta; nakon flexure coli sinistrae slijede različite putove. Simpatička inervarija silaznog i sigmoidnog debelog crijeva dolazi od lumbalnog dijela simpatičkog truncusa putem lumbalnih (abdominopelvičnih) splanhničkih živaca, superiornog mezenteričkog pleksusa i periarterijskih pleksusa koji slijede a. mesentericu inferior i njene ogranke. Parasimpatička inervacija dolazi od pelvičnih splanhičkih živaca putem donjih hipogastričnih (pelvičnih) pleksusa i živaca, koji se penju retroperitonealno od živaca, neovisni o arterijskoj opskrbi ovog dijela probavnog trakta. Proksimalno od središnjeg dijela sigmoidnog debelog crijeva, visceralna aferentna vlakna provode osjet boli retrogradno sa simpatičkim vlaknima u torakolumbalne spinalne senzoričke ganglije, dok vlakna koja nose refleksne informacije putuju sa parasimpatičkim vlaknima u vagalne senzoričke ganglije. Distalno od srednjeg dijela sigmoidnog debelog crijeva, sva visceralna aferentna vlakna slijede parasimpatička vlakna retrogradno u senzoričke ganglije spinalnih živaca S2-S4.
  • 0

Izvori:
Izvori:
  • Marušić A., Anatomija čovjeka, Medicinska naklada, 2002.
  • Moore K., Clinically Oriented Anatomy, Lippincott Williams & Wilkins, 2005.