Karlovsky120
  • Izvori:

Koenzim + apoenzim <------> holoenzim Apoenzim je proteinski dio enzima, ali nema katalitičku aktivnost jer nije u povoljnoj konformaciji.

Koenzimi ili kofaktori su male neproteinske čestice vezane za enzim jačim ili slabijim vezama. Mnoge katalitičke sposobnosti enzima ovise o koenzimima, iako njihova precizna uloga varira u ovisnosti o kofaktoru i enzimu. Enzim bez kofaktora se naziva apoenzim, a kompletan, katalitički aktivan enzim je holoenzim. Njihov međusobni odnos možemo prikazati ovako:






Koenzim, kao što je već spomenuto, je neproteinske građe, odnosno može biti mala organska molekula, metalni ion ili neka druga jednostavna molekula. Koenzimi su važni jer svojim vezanjem za apoenzim mijenjaju njegovu konformaciju te tako nastaje katalitički aktivan enzim, odnosno holoenzim. Koenzim se može nalaziti u aktivnom mjestu enzima te je zbog toga esencijalan za katalitičku aktivnost, ili se može nalaziti negdje pokraj aktivnog mjesta ili nešto udaljenije. Samo je bitno da sa svojim vezanjem uzrokuje promjenu konformacije proteinskog dijela enzima, a samim time pretvara 'neaktivno' aktivno mjesto enzima u aktivno, odnosno sposobno za primanje supstrata i pretvaranje u produkt. S obzirom na način povezivanja s enzimom koenzime dijelimo na prostetske skupine (još se zovu i aktivne grupe) i kosupstrate (koenzimi u užem smislu). Prostetske skupine su jakim nekovalentnim ili čak kovalentnim vezama vezane za enzim. Tijekom katalitičkog procesa na enzimu one se mijenjaju, a vraćaju se u prvobitno stanje sekundarnim reakcijama. Za njih je važno da tijekom cijelog razdoblja dok je enzim katalitički aktivan, one ostaju vezane uz njega. Odnosno, koliko imamo aktivnih enzima u nekom procesu, toliko imamo i prostetskih skupina koje su vezane za njih. Kosupstrati, samo im ime kaže, reagiraju slično kao supstrati. Njihov način djelovanja je da se skupa sa supstratom vežu za aktivno mjesto enzima i tamo predaju supstratu ili od njega uzimaju elektrone, vodikove ione, fosfatne skupine ili nešto drugo. U biti na reakcije kosupstrata možemo gledati ovako: Kosupstrat + supstrat <----> izmijenjeni kosupstrat + produkt Što bi značilo da kosupstrat djeluje kao drugi supstrat i u nekatalitičkoj reakciji sa supstratom izmjenjuje fosfatnu, metilnu ili neku drugu skupinu (ovisno o specifičnoj reakciji koja se događa). Uloga enzima je snižavanje energije aktivacije kako bi se ta reakcija mogla provesti u organizmu (sjetite se kinetike iz fizikalne kemije i kako su tamo objašnjeni katalizatori!!). Način na koji to enzim izvodi je vezanje supstrata i kosupstrata na aktivno mjesto gdje se, zbog određene konformacije aktivnog mjesta, olakšava i energetski preferira stvaranje/pucanje točno određene veze. Bitna stvar za kosupstrate je to što reagiraju sa supstratima u stehiometrijskim odnosima, tj. koliko supstrata izreagira, toliko mora izreagirati i kosupstrata. Što se događa s izmjenjenim kosupstratom? Na primjer, naš kosupstrat je reagirao sa supstratom tako da je od njega primio fosfatnu skupinu. Tako izmijenjen više ne može reagirati s istim enzimom u ovoj reakciji dok god se ne riješi te fosfatne skupine. Zato će naš kosupstrat otići do nekog drugog enzima i odgovarajućeg drugog supstara kojemu njegov enzim treaba dodati jednu fosfatnu skupinu. I onda naš kosupstrat sudjeluje u toj drugoj reakciji preadajući fosfatnu skupinu i vraćajući se u svoje prvobitno stanje. Sad se ponovo može vratiti na onaj prvi enzim i reagirati s njegovim supstratom primajući od njega fosfatnu skupinu.













Kosupstrati ne kruže isključivo između dva enzima primajući i dajući određenu skupinu koju prenose, nego mogu ići između bilo kojih drugih enzima kojima je potrebna ta skupina koju određeni kosupstrat prenosi. Kako su veze kojima se kosupstrati povezuju sa skupinama koje prenose bogate energijom, zovemo ih još i 'prijenosni metaboliti', a njihova se ukupna količina u stanici stalno kontrolira. Podjela koenzima S obzirom na skupinu koju koenzimi prenose dijelimo ih na:







  • koenzimi prijenosnici vodika (=oksidoreduktaze)
    • nikotinamid-adenin-dinukleotid - NAD+
    • nikotinamid-adenin-dinukleotid fosfat NADP+
    • flavin-mononukleotid - FMN
    • flavin-adenin-dinukleotid - FAD
    • ubikinon Q
    • stanični hemini
    • liponska kiselina - Lip (S2)


  • koenzimi prijenosnici grupa
    • adenozin-trifosfat - ATP
    • sulfat fosfoadenilne kiseline - PAPS
    • piridoksal-fosfat - PLP
    • citidin-difosfat - CDP
    • uridin-difosfat - UDP


  • koenzimi za prijenos C1 jedinica
    • adenozil – metionin
    • tetrahidrofolna kiselina - SAM
    • biotin - H4-folat
    • koenzimi za prijenos C2 jedinica
    • koenzim A - CoA
    • tiamin-difosfat - ThPP


  • koenzimi izomeraza i liaza
    • uridin-difosfat - UDP
    • piridoksal-fosfat - PLP
    • tiamin-difosfat - ThPP
    • B12-koenzim - B12



  Report Tekst



  • Recently Browsing   0 korisnika

    Ni jedan registrirani korisnik ne pregledava ovu stranicu